Słupia: kajakiem przez Dolinę Słupi
Słupia to jedna z najpiękniejszych rzek Pomorza – leśna, wartka, płynąca przez Park Krajobrazowy Dolina Słupi aż do Bałtyku w Ustce. Szlak wymagający organizacji: zabytkowe elektrownie, przenoski i dwa transporty kajaków lądem.
Słupia: leśna rzeka pomorskiego parku
Słupia to jedna z najpiękniejszych rzek Pomorza. Płynie z Pojezierza Kaszubskiego na północ, przez leśny Park Krajobrazowy Dolina Słupi, aż do Bałtyku w Ustce. Dla kajakarza jest tyleż piękna, co wymagająca organizacyjnie: po drodze mija się kilka zabytkowych elektrowni wodnych, a przy nich przenoski oraz dwa dłuższe odcinki, na których kajaki przewozi się lądem.
Gdzie płynie Słupia i jak długi jest szlak
Cała Słupia liczy około 139 kilometrów – zaczyna się w okolicy Sierakowskiej Huty na Pojezierzu Kaszubskim, a kończy w Ustce, uchodząc do morza. Kajakowy szlak jest krótszy i prowadzi klasycznie od Gowidlina do Ustki; liczy około 125 kilometrów i pokonuje się go zwykle w kilka dni. Płynie się kaszubskimi jeziorami, potem długimi, leśnymi odcinkami przez park, a na końcu szeroką, spokojniejszą rzeką przez Słupsk do wybrzeża.
Czy Słupia jest trudna? Dla kogo jest ten szlak
Słupia ma bardzo różne oblicza. Górny bieg, zwłaszcza Rynna Sulęczyńska, bywa bystry i miejscami trudny – to fragment dla doświadczonych, z bystrzami i przewróconymi drzewami w nurcie. Środkowe, leśne odcinki są umiarkowane, a dolny bieg za Słupskiem jest już szeroki i spokojny, dostępny także dla mniej wprawnych. Największym wyzwaniem całości nie jest jednak sama woda, lecz logistyka: przenoski przy elektrowniach i dwa transporty kajaków lądem trzeba wcześniej rozplanować.
Elektrownie, przenoski i transporty lądem
Słupia jest nazywana rzeką elektrowni – na jej biegu pracuje kilka zabytkowych elektrowni wodnych. Najstarsza wciąż działająca to Struga w Soszycy z 1896 roku; najbardziej znana jest Gałąźnia Mała z początku XX wieku, po uruchomieniu jedna z najnowocześniejszych w tej części Europy. Każde spiętrzenie omija się wyznaczoną przenoską: przy Strudze obchodzi się elektrownię prawym brzegiem, przy Konradowie jest wygodna przenoska prawym brzegiem na około 150 metrów, a przy Krzyni przenosi się kajak przepustem pod drogą. Do tego dochodzą dwa dłuższe transporty lądem: w rejonie Byliny, powyżej Soszycy, kajaki przewozi się około czterech kilometrów, a między jeziorem Głębokim a Gałąźnią Małą woda odchodzi niedostępnym kanałem do elektrowni i trzeba pokonać lądem siedem do ośmiu kilometrów.
Bezpieczeństwo na Słupi
Najważniejsza zasada dotyczy budowli piętrzących: do progów, jazów i turbin elektrowni nie wolno podpływać – każde spiętrzenie omija się przenoską. Na leśnych odcinkach trzeba liczyć się z powalonymi drzewami w nurcie, które miejscami wymuszają wyjście z kajaka, a w górnym biegu z bystrzami. Ujście w Ustce to już port morski, gdzie obowiązują przepisy portowe, a na otwarty Bałtyk kajakiem turystycznym się nie wypływa. Więcej o przygotowaniu do trudniejszej wody jest w poradniku o bezpieczeństwie na wodzie.
Odcinki spływu Słupią: Gowidlino-Ustka
Szlak dobrze dzieli się na odcinki jednodniowe wyznaczone przez elektrownie i zmiany charakteru rzeki. Górny bieg jest najtrudniejszy, środkowe odcinki wiodą przez leśny park, a dolny jest już szeroki i łagodny.
-
01
Gowidlino-Sulęczyno~12 km
Górny bieg przez kaszubskie jeziora i Rynnę Sulęczyńską – najtrudniejszy, miejscami bystry fragment, dla doświadczonych.
-
02
Sulęczyno-Soszyca~18 km
Rzeka wśród lasów; w rejonie Byliny jaz, po którym kajaki przewozi się lądem do Soszycy (około 4 km).
-
03
Soszyca-Gałąźnia Mała~30 km
Najdłuższy, leśny odcinek przez park z jeziorami; przy elektrowni Struga przenoska prawym brzegiem. Na końcu jeziora Głębokiego woda odchodzi niedostępnym kanałem – kajaki przewozi się lądem do Gałąźni Małej (7–8 km).
-
04
Gałąźnia Mała-Krzynia~12 km
Zabytkowe elektrownie na jeziorach Konradowo i Krzynia; przy każdej wygodna przenoska (Konradowo prawym brzegiem ~150 m, Krzynia przepustem pod drogą).
-
05
Krzynia-Słupsk~29 km
Szeroka, spokojniejsza rzeka; po drodze Słupsk.
-
06
Słupsk-Ustka~34 km
Dolny bieg do ujścia w Ustce; w rejonie portu morskiego obowiązują przepisy portowe.
Dolina Słupi: park krajobrazowy i jego przyroda
Znaczna część szlaku prowadzi przez Park Krajobrazowy Dolina Słupi, utworzony w 1981 roku i największy wśród parków krajobrazowych województwa pomorskiego. Rzeka jest jego osią – płynie wśród lasów, torfowisk i podmokłych łąk, a jej dolina należy do sieci obszarów Natura 2000. Trzeba pamiętać, że w granicach parku biwakuje się tylko w wyznaczonych, przygotowanych dla kajakarzy przystaniach, a nie w przypadkowych miejscach na brzegu.
Gdzie zacząć spływ i wypożyczyć kajak
Klasyczny szlak zaczyna się w Gowidlinie, a wielu kajakarzy startuje niżej, w Soszycy, żeby ominąć najtrudniejszy górny bieg i pierwszy transport lądem. Meta wypada w Ustce, nad morzem. Kajaki i spływy z dowozem sprzętu organizują wypożyczalnie w dolinie Słupi, między innymi w rejonie Soszycy i Gałąźni Małej. Jak dobrać odcinek do pogody, poziomu wody i grupy, podpowiadam w poradniku, jak wybrać trasę spływu.