Jezioro Charzykowskie: kolebka polskiego żeglarstwa w Borach Tucholskich

Jezioro Charzykowskie – kolebka polskiego żeglarstwa w Borach Tucholskich

Charzykowskie to jedno z największych jezior Borów Tucholskich – ma około 1360 hektarów powierzchni, ponad 30 metrów głębokości i wyjątkowo rozwiniętą, pełną zatok linię brzegową z kilkoma wyspami. Razem z sąsiednim jeziorem Karsińskim, z którym łączy je Brda, bywa liczone jako dwunasty co do wielkości akwen w Polsce. Leży u progu Zaborskiego Parku Krajobrazowego, tuż obok Parku Narodowego „Bory Tucholskie”, a jego brzegi to sosnowe bory i piaszczyste plaże. Dla kajakarza to zarazem cel sam w sobie i brama na dłuższy szlak – z Charzykowskiego wypływa się w stronę jezior Karsińskiego i Długiego oraz na rzekę Brdę.

Charzykowskie na kajaku: trasa do Swornegaci

Najpopularniejszy spływ zaczyna się na plaży albo w porcie w Charzykowach i prowadzi wzdłuż brzegu na południe, przez Małe Swornegacie, pod mostem zwodzonym, dalej na Jezioro Długie i Karsińskie aż do przystani kajakowej w Swornegaciach – to około 15 kilometrów spokojnej wody. Ze Swornegaci szlak można ciągnąć dalej Brdą, jednym z najsłynniejszych szlaków kajakowych w Polsce: odcinkami Małe Swornegacie–Mylof (około 29 km) i Mylof–Woziwoda (około 28 km), z dzikimi fragmentami zwanymi Piekiełkiem. Charzykowskie jest więc naturalnym punktem startu na kilkudniową wyprawę.

Czy Charzykowskie jest trudne? Wiatr na dużej wodzie

Technicznie jezioro jest łatwe – nie ma tu nurtu, progów ani przenosek. Prawdziwym wyzwaniem bywa wiatr. Na tak dużej, otwartej i wydłużonej wodzie fala rozbudowuje się szybko, zwłaszcza przy wietrze wiejącym wzdłuż jeziora, a powrót pod wiatr potrafi być męczący i niebezpieczny dla mniej doświadczonych. Dlatego z kajaka najbezpieczniej płynąć wzdłuż brzegu, w zasięgu szybkiego dopłynięcia do lądu, zawsze w kamizelce, a przed wypłynięciem sprawdzić prognozę pogody, zwłaszcza siłę wiatru. Przy spokojnej pogodzie Charzykowskie jest za to idealne również dla rodzin.

Kolebka polskiego żeglarstwa

Charzykowy to miejsce, w którym rodziło się polskie żeglarstwo. To właśnie tutaj, w 1922 roku, powstał najstarszy polski klub żeglarski – Chojnicki Klub Żeglarski, działający nad jeziorem do dziś. Jego pierwszym prezesem i pionierem żeglarstwa na Charzykowskim był Otton Weiland, twórca pierwszych charzykowskich łodzi, a zimą także bojerów, czyli ślizgów lodowych. W dwudziestoleciu międzywojennym Charzykowy stały się modnym letniskiem i jednym z głównych ośrodków sportów wodnych w kraju, z regatami, przystaniami i plażami ściągającymi gości z całej Polski. Ten żeglarski charakter widać do dziś: mijając kajakiem port Chojnickiego Klubu Żeglarskiego, płynie się obok żywej, ponadstuletniej tradycji.

Co zobaczysz z wody: plaże, wyspy i Funka

Głównym punktem jeziora jest plaża w Charzykowach – piaszczysta, z pomostem i strzeżonym kąpieliskiem, sąsiadująca z portem, z którego wypływają statki wycieczkowe. Z wody warto opłynąć wyspy, w tym Wyspę Miłości, dawniej tętniącą życiem, z kawiarnią i dansingiem w dwudziestoleciu międzywojennym, a dziś cichą i zarośniętą. Po przeciwnej stronie jeziora leży Funka – znany ośrodek wypoczynkowy z plażą. Wzdłuż brzegów ciągną się kolejne zatoki, przystanie i piaszczyste zejścia do wody, a tłem jest ściana borów tucholskich.

Przyroda: Zaborski Park i Bory Tucholskie

Charzykowskie leży w sercu Zaborskiego Parku Krajobrazowego, który obejmuje około 340 km² Borów Tucholskich i niemal w całości otacza mały, ale cenny Park Narodowy „Bory Tucholskie”. Cały ten obszar wchodzi w skład Rezerwatu Biosfery Bory Tucholskie, wpisanego na listę UNESCO. To jeden z najczystszych i najbardziej lesistych zakątków Polski, z około pięćdziesięcioma jeziorami – w tym rzadkimi jeziorami lobeliowymi o krystalicznej, ubogiej w składniki wodzie, gdzie przetrwały reliktowe rośliny z epoki lodowcowej. Samo Charzykowskie jest największym jeziorem parku – choć nie najgłębszym, bo głębsze jest niewielkie jezioro Płęsno. W jego wodach żyją między innymi szczupak, okoń i sielawa – ryba zimnych, dobrze natlenionych jezior – a wśród borów i nad zatokami spotyka się bogatą awifaunę.

Gdzie wypożyczyć kajak i plaże

Kajak, a także rower wodny czy żaglówkę, wypożyczysz przede wszystkim w Charzykowach – przy plaży i w porcie – oraz w Swornegaciach na drugim końcu popularnej trasy. Strzeżone kąpieliska i piaszczyste plaże są w Charzykowach i w Funce, a wzdłuż jeziora działają przystanie i stanice wodne, w tym miejsca noclegowe dla płynących dalej Brdą. Dzięki temu spływ da się ułożyć zarówno jako krótką, popołudniową wycieczkę, jak i początek dłuższej wyprawy.

Kiedy płynąć: sezon i bezpieczeństwo na wietrze

Sezon nad Charzykowskim trwa od późnej wiosny do wczesnej jesieni, a najprzyjemniej jest latem, przy ciepłej wodzie i słabszym wietrze. Ponieważ na dużym jeziorze to właśnie wiatr decyduje o bezpieczeństwie, przed wypłynięciem sprawdź prognozę pogody i siłę wiatru; przy silniejszym wietrze lepiej zostać blisko brzegu albo odłożyć dłuższą trasę na spokojniejszy dzień. Rano woda bywa najgładsza – to dobry moment na przepłynięcie otwartych fragmentów w stronę Swornegaci.

Zobacz okolicę na interaktywnej mapie Kliknij, aby wczytać mapę – trasy na jeziorze, brzegi i pogoda

Jak pływać kajakiem po jeziorze? Dowolnie, z zachowaniem zasad bezpieczeństwa. Płyniesz tak, jak Ci wygodnie – sam wybierasz drogę i cel. Charzykowskie jest duże i otwarte, więc trzymaj się w zasięgu brzegu i schodź z wody, gdy zrywa się wiatr.