Jezioro Powidzkie: kajakiem po największym i najczystszym jeziorze Wielkopolski
Największe i jedno z najczystszych jezior Wielkopolski – rozgałęziony, polodowcowy akwen w strefie ciszy, z Półwyspem Ostrowskim, pałacem w Giewartowie oglądanym z wody i plażami, którym patronują nurkowie.
Powidzkie – największe jezioro Wielkopolski
Jezioro Powidzkie to największe jezioro województwa wielkopolskiego, a zarazem jedno z najczystszych w kraju – jego woda bywa zaliczana do pierwszej klasy czystości; w Wielkopolsce należy też do najgłębszych, bo głębokość sięga miejscami około 46 m. To jezioro polodowcowe o rynnowym, mocno rozgałęzionym kształcie: liczy około 11 km długości przy nieco ponad 2 km szerokości i powierzchni rzędu ponad tysiąca hektarów. Leży na Pojezierzu Gnieźnieńskim, w powiecie słupeckim, w granicach Powidzkiego Parku Krajobrazowego, i jest objęte strefą ciszy – pływa się tu spokojnie, bez hałasu silników.
Jak pływać kajakiem po Powidzkim
Na jeziorze nie ma koryta ani wyznaczonego kursu – trasę układasz sam. Rozgałęziony kształt Powidzkiego sprawia, że łatwo je „zwiedzać” zatokami: od plaży w Powidzu można podpłynąć pod zabytkowy kościół widoczny z wody, ruszyć wzdłuż zachodniego brzegu do dzikich plaż albo przez środek jeziora ku Półwyspowi Ostrowskiemu i dalej w ciche, północno-wschodnie zatoki. Dla kajakarza najbezpieczniej trzymać się w zasięgu brzegu i unikać przepływania szerokich, odsłoniętych partii przy wietrze.
Bezpieczeństwo na dużej wodzie
Duże jezioro rządzi się innymi prawami niż wąska rzeka. Przy wietrze na otwartej wodzie szybko robi się fala, a odległość do brzegu bywa spora. Sprawdź prognozę – zwłaszcza wiatr – przed wypłynięciem, noś zapiętą kamizelkę asekuracyjną, płyń blisko brzegu i schodź z wody, gdy się wzmaga. Więcej zasad znajdziesz w poradniku o bezpieczeństwie na wodzie.
Jak pływać kajakiem po jeziorze? Dowolnie, z zachowaniem zasad bezpieczeństwa. Płyniesz tak, jak Ci wygodnie – sam wybierasz drogę i cel. Powidzkie jest duże i miejscami głębokie, więc trzymaj się w zasięgu brzegu i schodź z wody, gdy zrywa się wiatr.
Półwysep Ostrowski i rozgałęziony kształt jeziora
Najbardziej charakterystycznym elementem Powidzkiego jest długi Półwysep Ostrowski, który koło wsi Ostrowo wcina się głęboko w jezioro i dzieli je na części. Opłynięcie go wzdłuż brzegu, z zaglądaniem do zatok po obu stronach, to jeden z najładniejszych pomysłów na spokojny dzień na wodzie. Rozgałęziona linia brzegowa daje mnóstwo osłoniętych zakątków, w których można odpocząć od fali z otwartego plosa.
Giewartów: pałac i neogotycki kościół z wody
Południowy kraniec jeziora to Giewartów – dawna wieś letniskowa z zabytkami, które najładniej ogląda się właśnie z wody. Nad samym brzegiem, na skarpie, stoi pałac z parkiem, w którym rośnie okazały, wiekowy dąb; obok wznosi się neogotycki kościół Podwyższenia Krzyża Świętego z lat 1907–1914. Podpłynięcie pod skarpę i spojrzenie w górę na pałac i wieżę kościoła to jeden z najbardziej „widokowych” punktów całego jeziora.
Powidz i kościół świętego Mikołaja
Głównym ośrodkiem jest Powidz na zachodnim brzegu, z największą i najlepiej zagospodarowaną plażą oraz przystanią – to najwygodniejszy start i meta. Tuż przy plaży, od strony jeziora, widać zabytkowy kościół pod wezwaniem świętego Mikołaja. Z Powidza blisko jest zarówno do dzikich plaż zachodniego brzegu, jak i w głąb jeziora.
Plaże i kąpieliska
Nad Powidzkim jest w czym wybierać. Plaża w Powidzu to największe i najlepiej wyposażone kąpielisko z pełną infrastrukturą; plaża w Giewartowie jest kameralna, z ładnym widokiem na taflę; kąpieliska działają też w Kosewie i Anastazewie. Kto szuka ciszy, znajdzie ją na dzikich plażach zachodniego brzegu. Dla kajakarza to naturalne przystanki na postój i kąpiel.
Powidzki Park Krajobrazowy, ptaki i nurkowanie
Jezioro leży w Powidzkim Parku Krajobrazowym – jednym z ciekawszych przyrodniczo zakątków Wielkopolski. To kraina jezior polodowcowych: obok największego Powidzkiego są tu jeziora Białe, Piłka i Czarne. Wokół Jeziora Czarnego zachowały się niskie i przejściowe torfowiska, a park chroni rzadkie rośliny, między innymi selery błotne, które w Polsce mają zaledwie kilka stanowisk. W ciszy porannych zatok Powidzkiego można wypatrzyć ptaki wodne – bywają tu czaple i bielik. Po okolicznej przyrodzie oprowadzają ścieżki edukacyjne „Mrówki” i „Przygoda z przyrodą”, a wśród ciekawostek są zabytkowy młyn wodny, wiatrak koźlak w Budzisławiu Kościelnym, skansen archeologiczny w Mrówkach z gródkiem stożkowym z XII–XIV wieku oraz ślad dawnego przejścia granicznego w Anastazewie, gdzie biegła granica między Prusami a Rosją.
Kiedy płynąć i jak dojechać
Najprzyjemniej pływa się latem, przy słonecznej i bezwietrznej pogodzie. Powidz leży w zasięgu Gniezna, Konina i Słupcy, więc dojazd jest dogodny z centralnej Wielkopolski. Przed wyjazdem sprawdź prognozę wiatru – to on najbardziej wpływa na warunki na tak dużym akwenie.
- Powidz (plaża i przystań) – główna, najlepiej zagospodarowana plaża i przystań na zachodnim brzegu – dobry start i meta
- Przybrodzin – ośrodki i pola biwakowe na północnym brzegu; dogodne wodowanie
- Giewartów – kąpielisko i baza na południowym krańcu jeziora
-
01
Półwysep Ostrowski
Długi półwysep wcinający się w jezioro koło wsi Ostrowo – opłyń go i zajrzyj do zatok po obu stronach.
-
02
Pałac i kościół w Giewartowie (widok z wody)
Z tafli jeziora widać pałac na skarpie i neogotycki kościół Podwyższenia Krzyża (1907-1914); w parku rośnie 1000-letni dąb.
-
03
Kościół św. Mikołaja w Powidzu (widok z wody)
Zabytkowy kościół w Powidzu widoczny od strony jeziora, tuż przy głównej plaży.
-
04
Plaża w Giewartowie
Kameralna plaża z ładnym widokiem na jezioro – dobra na postój i kąpiel.
-
05
Dzikie plaże zachodniego brzegu
Ciche, dzikie plaże zachodniego brzegu dla szukających spokoju i prywatności.
-
06
Ciche zatoki i ptaki (Powidzki PK)
Spokojne, płytkie zatoki północno-wschodniego krańca w Powidzkim Parku Krajobrazowym – rankiem czaple i bieliki.