Nida: najcieplejsza rzeka Ponidzia

Nida – najcieplejsza rzeka Ponidzia

Nida to główna rzeka Ponidzia i jeden z najłatwiejszych szlaków kajakowych w kraju. Płynie leniwie, płytko i tak czysto, że latem widać każdy głaz na piaszczystym dnie. Jej woda dochodzi do 27 stopni Celsjusza, co czyni Nidę najcieplejszą rzeką w Polsce.

O popularności Nidy decyduje połączenie łatwości i krajobrazu. Spokojny nurt sprawia, że rzekę bez obaw płyną rodziny z dziećmi i początkujący, a brzegi prowadzą przez gipsowe wzgórza, stepowe murawy i miasteczka, w których historia sięga czasów Wiślan. Wzdłuż całej trasy rozłożone są wypożyczalnie, więc Nidę da się płynąć zarówno przez kilka godzin, jak i przez kilka dni.

Skąd wypływa i dokąd płynie Nida

Nida powstaje w Żernikach koło Chęcin, z połączenia dwóch rzek: Białej Nidy i Czarnej Nidy. Liczona razem z Białą Nidą ma 151 km, ale sam szlak po Nidzie, od Żernik do ujścia, to około 96–100 km. Po drodze rzeka mija Sobków, Pińczów i Wiślicę, a pod Nowym Korczynem wpada do Wisły. Jej dorzecze obejmuje około 3862 km².

Nida jest typową rzeką nizinną. Płynie szeroką doliną, meandruje, tworzy starorzecza i rozlewa się wśród łąk. Kajakarze rzadko pokonują całość naraz – szlak wygodnie dzieli się na jednodniowe odcinki, a najłatwiejsze są okolice Pińczowa, poniżej górnych progów.

Ponidzie: gips, stepowe murawy i polska Toskania

Nida jest osią Ponidzia, krainy nazywanej czasem polską Toskanią. Rzeka przepływa przez Nadnidziański Park Krajobrazowy, utworzony w 1986 roku, gdzie na powierzchnię wychodzi gips. Tworzy on skalne wychodnie, jaskinie krasowe i wywierzyska, a miejscami spotyka się olbrzymie kryształy gipsu, sięgające nawet 3,5 metra długości.

Ciepły, suchy klimat i podłoże sprzyjają roślinności stepowej – na nadnidziańskich murawach kserotermicznych rosną gatunki spotykane w Polsce rzadko. Chronią je rezerwaty takie jak Skorocice, Krzyżanowice, Grabowiec czy Winiary Zagojskie. Nadnidziański Park tworzy razem z sąsiednimi, Kozubowskim i Szanieckim, Zespół Świętokrzyskich i Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych.

Wiślica, Pińczów i zabytki nad Nidą

Pińczów, największe miasto nad Nidą, w XVI wieku był ośrodkiem reformacji zwanym sarmackimi Atenami – działały tu słynne gimnazjum i drukarnia. Do dziś stoją w nim stara synagoga z przełomu XVI i XVII wieku, manierystyczna kaplica świętej Anny z 1600 roku, klasztor na Mirowie oraz pałac Wielopolskich. Okolicę zbudowano z cenionego wapienia pińczowskiego, a latem kursuje tędy wąskotorowa ciuchcia.

Wiślica, dziś najmniejsze miasto w Polsce, kryje gotycką kolegiatę ufundowaną przez Kazimierza Wielkiego około 1350 roku – najstarszy i największy dwunawowy kościół w kraju. W jej kryptach zachowała się romańska Płyta Orantów z 1175 roku oraz misa chrzcielna wiązana z domniemanym chrztem sprzed wieków; to właśnie w Wiślicy Kazimierz Wielki zatwierdził statuty wiślickie. W Chrobrzu warto zobaczyć pałac Wielopolskich, a spływ kończy się w Nowym Korczynie, u ujścia Nidy do Wisły.

Najcieplejsza rzeka w Polsce

Nida słynie z wyjątkowo ciepłej i czystej wody – latem osiąga nawet 27 stopni Celsjusza, a piaszczyste dno zachęca do kąpieli niemal na całej długości. Najlepszy czas na spływ to lato; przy bardzo niskim stanie wody na płytszych odcinkach trzeba liczyć się z mieliznami. Aktualny poziom warto sprawdzić przed wyjazdem.

Zobacz szlak na interaktywnej mapie Kliknij, aby wczytać mapę z narysowanym przebiegiem trasy