SUP, czyli stand-up paddleboard, to pływająca deska, na której się stoi, siedzi lub klęczy i wiosłuje jednym wiosłem z długim drążkiem. Najlepiej pływa się na spokojnej wodzie: jeziorze, zalewie, leniwej rzece.
Jaką deskę i wiosło wybrać na start
Na początek najwygodniejsza jest deska typu allround: szeroka i pojemna, przez co stabilna pod nogami. Szuka się modelu o długości mniej więcej 10 do 11 stóp, czyli około trzech metrów, i szerokości co najmniej 32 cali; im deska szersza, tym stabilniejsza, a węższe deski wyścigowe i długie touringi lepiej zostawić na później. Najpopularniejsze są deski pompowane: po spuszczeniu powietrza mieszczą się w plecaku i łatwo je przewieźć, a po napompowaniu do zalecanego ciśnienia robią się sztywne i nośne. Deski twarde, kompozytowe, płyną odrobinę lepiej, ale trudniej je przechować i przewieźć.
Wiosło dobiera się do wzrostu: powinno być o kilkanaście do dwudziestu kilku centymetrów wyższe od osoby, która nim wiosłuje – mniej do spokojnego pływania, więcej na dłuższe dystanse. Jedną rękę kładzie się na rączce w kształcie litery T, drugą na drążku. Łatwo pomylić ustawienie łopatki: jej wygięcie jest skierowane do przodu, od wioślarza, a nie do tyłu.
Pierwsze wyjście: jak stanąć i wiosłować
Najłatwiej zacząć na kolanach, blisko środka deski, tam gdzie jest najbardziej stabilna. Kiedy złapiesz równowagę, wstajesz po jednej nodze i ustawiasz stopy równolegle, mniej więcej na szerokość bioder, po obu stronach uchwytu. Wzrok trzymaj na horyzoncie, nie na stopach – deska stoi pewniej, gdy patrzysz przed siebie. Wiosłuj całym tułowiem, nie samymi rękami, i przekładaj wiosło na drugą stronę co kilka pociągnięć, żeby płynąć prosto. Upadek to część nauki: spadaj na bok, w wodę, nie na deskę, a po wywrotce wracaj na nią od środka.
Bezpieczeństwo na desce
Kamizelkę załóż i dopasuj jeszcze na brzegu. Zapnij też smycz, która łączy cię z deską – deska w sytuacji awaryjnej będzie służyć jak zwykłe koło ratunkowe. Na jeziorze i spokojnej, stojącej wodzie używa się smyczy do kostki. Na rzece i wszędzie tam, gdzie woda płynie, jest inaczej: smycz musi mieć szybkie odpinanie i być zapięta w pasie albo na kamizelce, w zasięgu obu rąk. Smycz przy kostce potrafi uwięzić człowieka pod wodą, gdy zaczepi się o gałąź czy kamień i dlatego na płynącej wodzie się jej nie zakłada.
Uważaj na zimną wodę. Poniżej piętnastu stopni nagłe zanurzenie wywołuje odruchowy, gwałtowny wdech, nad którym nie da się zapanować; z głową pod wodą kończy się to zachłyśnięciem. Wczesną wiosną i jesienią zakładaj piankę. Sprawdzaj też wiatr, zwłaszcza ten od brzegu: spycha na otwartą wodę, a im dalej dasz się zepchnąć, tym trudniej wrócić pod wiatr. Bierz telefon w wodoszczelnym etui i nie wypływaj daleko od brzegu w pojedynkę.
Czy SUP trzeba rejestrować
Deski SUP napędzanej siłą mięśni nie trzeba rejestrować. Obowiązek dotyczy dopiero jednostek dłuższych niż 7,5 metra albo z napędem mechanicznym o mocy ponad 15 kilowatów, więc rekreacyjna deska jest z niego zwolniona; można ją zarejestrować dobrowolnie, ale nikt tego nie wymaga. Nie potrzeba też żadnych uprawnień. Trzymaj się za to z dala od wyznaczonych kąpielisk i od toru wodnego, którym pływają większe jednostki, a na jeziorach w parkach i strefach ciszy sprawdź wcześniej, czy pływanie jest tam dozwolone. Po zmroku dobrze mieć przy sobie białe światło.
Gdzie pływać na SUP: spokojne jeziora
Wybrałem kilka jezior z naszego atlasu, które dobrze się do tego nadają – od kameralnych, zacisznych akwenów po większe tafle, na których trzeba pilnować wiatru.
- Jezioro Plusznejezioro · kameralne, zakaz silników spalinowych, dobre na pierwsze wyjściemapa →
- Jezioro Niesłyszjezioro · czyste i leśne, osłonięte zatokimapa →
- Jezioro Bachotekjezioro · kameralne, w Brodnickim Parku Krajobrazowymmapa →
- Neckojezioro · nad Augustowem, wypożyczalnie i łatwy dostępmapa →
- Jezioro Powidzkiejezioro · jedno z najczystszych w Wielkopolscemapa →
- Jezioro Wigryjezioro · Wigierski PN, czysta woda; na dużej tafli pilnuj wiatrumapa →
- Jezioro Charzykowskiejezioro · piaszczyste plaże u progu Borów Tucholskichmapa →
- Jezioro Drawskojezioro · rozległe i głębokie; środek wystawiony na wiatrmapa →
Na dużych, otwartych jeziorach jak Wigry, Drawsko czy Charzykowskie woda bywa piękna, ale przy wietrze robi się fala i rośnie ryzyko znoszenia – takie akweny zostaw sobie na spokojniejszy dzień i trzymaj się brzegu.
Spokojne rzeki na SUP
Na desce da się też płynąć leniwą rzeką, z prądem, który sam niesie. Najlepsze są cieki wolne i szerokie, bez bystrzy – poniżej kilka z naszego atlasu. Pamiętaj tylko o rzecznej smyczy z szybkim odpinaniem i o tym, że jazy oraz niskie kładki omija się, przenosząc deskę (lub kajak) wybranym brzegiem.
- Nida96 km · bardzo łatwa · leniwy, ciepły nurt Ponidziamapa →
- Wkra~206 km · łatwa · piaszczysta, meandrująca, na północ od Warszawymapa →
- Bzura~60 km · łatwa · łagodna rzeka ziemi łowickiejmapa →
- Pilica~124 km · łatwa · szeroki, piaszczysty nurtmapa →
- Wieprz~300 km · łatwa · leniwy i ciepły, przez środek Lubelszczyznymapa →
Kiedy pływać
Sezon na SUP w Polsce trwa mniej więcej od maja do września, a najcieplejszą wodę i najspokojniejsze poranki daje pełnia lata. Rano wiatr jest zwykle słabszy niż po południu, więc na większe jeziora najlepiej wychodzić wcześnie. Przed wyjazdem sprawdź prognozę wiatru, a na rzece stan wody – zbyt niski odsłania mieliznę, zbyt wysoki przyspiesza nurt.